برجام به یک «مانع بزرگ» برخورد کرد. آیا توافق هسته ای قبل از نشست شورای حکام امکان پذیر است؟


توافق

روز جدید یک دیپلمات اروپایی گفت: آمریکا و کشورهای اروپایی امضاکننده توافق هسته‌ای با لزوم پاسخگویی ایران به آژانس کاملاً همسو هستند و حتی چین و روسیه نیز نمی‌خواهند اعتبار ناظر هسته‌ای تضعیف شود.

علی آزادی: پس از نزدیک به یک سال و نیم مذاکرات فشرده با هدف احیای برجام، به نظر می رسد روند دیپلماتیک در نقطه ای گیر کرده است که حداکثر امتیازی که ایالات متحده مایل به ارائه آن است کمتر از آن چیزی است که ایران می تواند بپذیرد. اگر واقعاً اینطور باشد، کل داستان برجام روی یخ نازک است.

در شرایطی مانند این، زمانی که هر دو طرف نمی توانند امتیازات بیشتری معامله کنند و صبر در حال پایان است، تنها راه برای شرکت کنندگان برای دستیابی به سازش این است که یکی از آنها به این نتیجه برسد که منافع حاصل از توافق به اندازه کافی ارزش هزینه های آن را دارد. عقب نشینی

بنابراین هنوز امید ضعیفی وجود دارد که آمریکا و ایران بتوانند به توافق برسند. اما برای مذاکره ای که ثابت شده فراز و نشیب های زیادی دارد، پیش بینی نتیجه با قطعیت عاقلانه نیست.
احتمال حل مانع اصلی توافق برجام؟

با وجود بن بست و سکوت در روند دیپلماسی در خصوص احیای برجام، در آخرین تحولات، هیاتی به سرپرستی محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، دوشنبه و سه شنبه در وین با گروسی و تیمش دیدار کرد.

گروسی با بیان اینکه این نشست بر شفاف سازی موضوعات باقی مانده مرتبط با تحقیقات پادمان متمرکز بود، در توییتر خود نوشت: ما کار زیادی در پیش داریم.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه به المانیتور گفت که ایران آماده پاسخگویی به این آژانس در مورد اتهامات علیه خود است، هرچند وی توضیح بیشتری نداد.

در همین حال، یک دیپلمات ارشد اروپایی به آکسیوس گفت که درخواست ایران از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای پایان دادن به تحقیقات خود درباره فعالیت‌های هسته‌ای اعلام‌نشده ادعایی گذشته، آخرین «موانع بزرگ» برای احیای توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ ایران است.

باراک راوید و دیو لاولر، خبرنگاران آکسیوس گزارش دادند: ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور ایران، سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل را بر لزوم اطمینان از عدم خروج مجدد ایالات متحده از توافق متمرکز کرد. اما به گفته یک دیپلمات ارشد اروپایی، در دیدارهای خصوصی در حاشیه این اجلاس، تنها درخواست وی تحقیقات آژانس بین المللی انرژی اتمی بوده است.

این را یک مقام ارشد آمریکایی که در میانه دیدار با امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه و شارل میشل، رئیس شورای اروپا بود، تأیید کرد.

این مقام اروپایی گفت ایرانی‌ها متقاعد شده‌اند که آمریکا می‌تواند به سادگی به آژانس بگوید که مشکل را حل کند، اما هم رافائل گروسی، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و هم دولت بایدن اصرار داشتند که نگرانی‌های آژانس باید قبل از بسته شدن تحقیقات برطرف شود.

آیا اخیراً در تهران اتفاقی افتاده است؟!

بر اساس گزارش آکسیوس، دیپلمات اروپایی مورد بحث مدعی است: «نیمه شب ۱۵ اوت، فکر می کردیم به توافق رسیده ایم. اما ایرانی‌ها در حالی که تلاش می‌کردند موضوعات نهایی را جمع‌بندی کنند، برای اولین بار بستن تحقیقات آژانس را شرط معامله قرار دادند.

اما این دیپلمات مدعی است: به نظر می رسد اخیراً در تهران اتفاقی افتاده است. این دیپلمات اروپایی گفت که مقامات ارشد ایران ممکن است بدون تضمین بسته شدن تحقیقات در مورد پادمان ها، به مصالحه ای در مورد این توافق دست یافته باشند.

این دیپلمات افزود: مقامات اروپایی که با رئیسی و دیگر مقامات ایرانی در نیویورک دیدار کردند، توضیح دادند که تحقیقات تنها در صورتی بسته می شود که ایران توضیح منطقی در مورد سایت ها به آژانس ارائه کند.

طبق ادعای او، ایرانی ها می گویند اسرائیل ذرات اورانیوم دارد [جهت پرونده‌سازی] و آمریکا و قدرت های اروپایی می توانند این مسئله را از طریق سیاست حل کنند.

با این حال، این دیپلمات اروپایی گفت: تنها کاری که آنها باید انجام دهند این است که فکر کنند [تونی] بلینکن می‌تواند تلفن را بردارد و به گروسی بگوید آن را رها کند، ما قرار نیست معامله کنیم.»

در این گزارش آمده است که دیپلمات‌های اروپایی به همتایان ایرانی خود گفته‌اند که اینطور نیست و خاطرنشان کرد که فشار سیاسی گسترده چین بر یکی دیگر از آژانس‌های سازمان ملل متحد نتوانسته است از انتشار گزارشی درباره نقض حقوق بشر در سین‌کیانگ جلوگیری کند.

این دیپلمات گفت که ایالات متحده و کشورهای اروپایی امضاکننده توافق در مورد لزوم پاسخگویی ایران به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی کاملاً همسو هستند و حتی چین و روسیه نمی‌خواهند اعتبار ناظر هسته‌ای تضعیف شود.

توافق قبل از جلسه هیئت مدیره؟

آکسیوس افزود: بعید به نظر می‌رسد که توافق پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا اعلام شود، اما دیپلمات اروپایی امیدوار بود که پیش از نشست هیئت مدیره آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در نوامبر به موفقیت دست یابد.
با این حال، این دیپلمات اعتراف کرد که ایرانی ها عجله ندارند و به ضرب الاجل هایی که قدرت های غربی می خواهند تحمیل کنند، توجه چندانی ندارند. این دیپلمات اروپایی گفت: ما یک مانع داریم اما مانع بزرگی است.